25-01-2022

Financiële schade sportclubs door COVID blijft vooralsnog beperkt

De jaarcijfers die SWS in 2021 heeft ontvangen geven een goed inzicht in hoe sportverenigingen de coronaperiode tot de zomer van 2021 in financiële zin zijn doorgekomen. De coronamaatregelen lijken vooral invloed te hebben gehad op de kantineomzet. Lagere lasten en compensatieregelingen waar sportverenigingen gebruik van hebben kunnen maken, lijken vooralsnog te hebben bijgedragen aan het beperken van de financiële schade. SWS zag de kwalificaties van de sportverenigingen zelfs verbeteren ten opzichte van het vorig jaar.

Kwalificaties SWS

De jaarstukken die SWS in 2021 heeft ontvangen hebben betrekking op het boekjaar 2020 voor verenigingen met een kalenderjaar als boekjaar, of 2020/2021 voor verenigingen met een gebroken boekjaar (vb. 1 juli t/m 30 juni). Op basis van deze cijfers stelt SWS een kwalificatie vast van de financiële situatie van de betreffende vereniging. Deze kwalificatie geldt als indicatie voor het risico dat SWS wordt aangesproken op een verstrekte borgstelling.
Eind 2021 heeft 96% van de verenigingen een kwalificatie van ‘uitstekend’, ‘goed’ of ‘voldoende’. Voor 3% wordt de financiële situatie als ‘matig’ beoordeeld en voor de overige 1% geldt een kwalificatie van ‘problematisch’.
Uit onderstaande grafiek blijkt dat de kwalificaties t.o.v. eind 2020 daarmee licht zijn verbeterd.

Onderzoek SWS

De verbetering van de kwalificaties lijkt enigszins verrassend in een jaar dat wordt gekenmerkt door coronamaatregelen. Reden voor SWS om nader onderzoek te doen naar de financiële resultaten in het afgelopen jaar van de sportverenigingen waarvoor een borgstelling is verleend. Hiervoor is een groep sportverenigingen geselecteerd die voldoende groot is om als representatief voor de totale portefeuille van SWS te worden aangemerkt. Uit het onderzoek blijkt verder dat de exploitatie van de sportverenigingen waar SWS borg voor staat, in grote mate overeenkomt met de uitkomsten van het onderzoek naar de exploitatie van sportverenigingen dat voor het laatst in 2018 is gedaan door het CBS. Daardoor is het aannemelijk dat de uitkomsten van het onderzoek ook (deels) gelden voor (buiten)sportverenigingen in het algemeen.

Voor 65% van de verenigingen uit het onderzoek van SWS geldt dat er een beter resultaat is behaald dan in het voorgaande boekjaar 2019 of 2019/2020. De overige 35% van de verenigingen zag juist een daling van het resultaat.

Lagere lasten

81% van de verenigingen had in het afgesloten boekjaar te maken met een daling van de lasten. Voor 58% bedroeg de daling meer dan 10%. Van de verenigingen had 6% te maken met een stijging van de lasten met meer dan 10%.

Kosten die veelal lager uitvielen waren o.a. huurkosten, huisvestingslasten, personeelskosten, bondsafdracht en wedstrijdkosten.

 

Lagere baten

Ook zag 75% van de verenigingen de inkomsten teruglopen ten opzichte van het voorgaande jaar. Voor 47% bedroeg de daling meer dan 10%.

In het onderzoek is daarbij specifiek gekeken naar de belangrijkste inkomstenbronnen voor een sportvereniging:

  • Contributie
  • Sponsoring
  • Kantineomzet

Voor deze opzet is gekozen omdat SWS ook in de voorliggende jaren onderzoek heeft gedaan naar deze 3 bronnen van inkomsten. Om de resultaten beter te kunnen duiden is daarom ook een vergelijking gemaakt met de resultaten in voorgaande jaren.
In het onderzoek is niet specifiek gekeken naar de ontvangen subsidiebijdragen. Zeker in het afgelopen jaar is dit een belangrijke bron van inkomsten geweest voor de verenigingen nu er gebruik kon worden gemaakt van diverse compensatieregelingen i.v.m. de coronamaatregelen. Mede vanwege het feit dat verenigingen de ontvangen steun niet allemaal op gelijke wijze in de jaarcijfers verwantwoorden is ervoor gekozen om dit niet als specifieke inkomstenbron nader te onderzoeken.

Contributieopbrengst

Uit het onderzoek naar de contributieopbrengst kwam naar voren dat voor 48% van de sportverenigingen geldt dat de contributiedaling of -stijging ten opzichte van het voorgaande jaar beperkt is gebleven tot 5%.
Uit het onderzoek blijkt ook dat individuele sporten, zoals tennis en golf, het relatief beter hebben gedaan dan teamsporten, zoals voetbal, hockey en korfbal.

In totaal zag 54% van alle verenigingen de opbrengst in 2020 (2020/2021) toenemen ten opzichte van het vorige boekjaar.
Voor 38% van de tennisverenigingen bedroeg de stijging van de contributieopbrengst zelfs meer dan 5%.
De coronamaatregelen lijken tot op heden beperkt invloed te hebben gehad op de contributieopbrengst. Dit terwijl de maatregelen er bij diverse verenigingen wel toe hebben geleid dat is besloten om af te zien van de jaarlijkse verhoging en/of leden deels te compenseren. Het lijkt dan ook dat in het algemeen kan worden gesteld dat de coronamaatregelen nog niet hebben geleid tot het massaal opzeggen van het lidmaatschap. Voor de komende jaren blijft het afwachten hoe dit zich gaat ontwikkelen. Ook omdat er op dit moment onvoldoende bekend is wat de (middel)lange termijneffecten van de coronamaatregelen zijn de op toekomstige ledenaantallen.

Sponsoropbrengst

Sponsorinkomsten verschillen per type sport en ook op verenigingsniveau zijn er grote verschillen. Uit het onderzoek naar de sponsoropbrengsten in 2020 (2020/2021) blijkt dat ruim 60% de inkomsten zag dalen ten opzichte van het voorgaande jaar.
Voor 26% van de vereniging was deze daling meer dan 25%. Voor de groep overige sporten lag dit percentage zelfs op 42%. De daling bij voetbalverenigingen was procentueel minder groot. Voor 16% van de verenigingen was de daling meer dan 25%. Daarmee scoort voetbal lager en dus beter dan gemiddeld.
17% van de verenigingen zag daarentegen de inkomsten juist met meer dan 25% toenemen. Bij verenigingen met meer dan 10.000 euro per jaar aan sponsorinkomsten waren de procentuele veranderingen in verhouding minder groot dan bij verenigingen met minder dan 10.000 euro aan sponsoring.
Het procentuele aantal verenigingen dat de inkomsten ziet dalen neemt de afgelopen jaren toe. De daling in 2020 (2020/2021) kan volgens SWS dan ook niet alleen gelinkt worden aan de coronamaatregelen. Mogelijk heeft dit wel een versterkend effect gehad op de al ingezette daling.

Kantineomzet

Uit het onderzoek naar de kantineomzet komt naar voren dat hier wel sprake is van een duidelijke link met de coronamaatregelen. Dat de clubhuizen langdurig gesloten zijn geweest of slechts beperkt open mochten lijkt de belangrijkste reden voor de daling van de omzet die bij 98% van de verenigingen heeft plaatsgevonden.
De daling lag gemiddeld op 61% waarbij 1 op de 5 verenigingen te maken had met een omzetdaling van tussen de 75% en 100% ten opzichte van het voorgaande jaar.
Verenigingen waarvan het sportpark in de zomer is gesloten (o.a. voetbal, hockey en korfbal) hadden gemiddeld genomen te maken met een grotere daling dan sporten als tennis en golf. Deze wisten de schade nog enigszins te beperken omdat in de zomer van 2020 de sportparken weer toegankelijk waren.

"De uitdaging voor de verenigingen om de financiën op orde te houden lijkt dan ook onveranderd groot”

Vooruitblik

De jaarcijfers die SWS heeft ontvangen hebben betrekking op de boekjaren 2020 en 2020/2021. Volgens Stefan de Wit, senior projectadviseur binnen SWS, is het Inmiddels duidelijk dat ook de cijfers over 2021 en 2021/2022 zullen worden beïnvloed door de coronamaatregelen: “Deze cijfers zullen meer inzicht geven in wat het effect is geweest van de maatregelen op de financiën van de club. Ook is op dit moment nog onvoldoende vast te stellen wat de effecten op de (middel)lange termijn zullen zijn.” De Wit doelt hiermee ook op de gevolgen die niet direct zichtbaar zijn uit de te ontvangen cijfers, maar die de financiën mogelijk wel beïnvloeden. “Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van de ledenaantallen, maar ook of er voldoende vrijwilligers zijn te vinden, sponsoren aangehaakt blijven en of mensen weer op eenzelfde manier gebruik gaan maken van de kantine als in het pre-corona tijdperk.”
“Dat de financiële situatie van de clubs waar SWS borg voor staat, gemiddeld genomen is verbeterd is dan ook een opsteker maar biedt geen enkele garantie voor de komende jaren. De uitdaging voor de verenigingen om de financiën op orde te houden lijkt dan ook onveranderd groot”, stelt De Wit.

Deel dit bericht